صادق آئينه وند

282

ادبيات سياسى تشيع ( فارسي )

است . « زبير بن بكّار » معروف ، صاحب « جمهرة نسب قريش » يكى از راويان زبيرى مسلك و اموى مذهب قرن سوم هجرى است ( 172 - 256 ) كه از نظر آشنايى به اخبار عرب در جاهليّت و اسلام و همين‌سان اخبار حجاز ، صاحب‌نظر و مرجع رجوع است . حدود سى كتاب در اين مباحث و فنون تأليف كرده است ، ولى جز كتاب « الموفّقيّات » و « أخبار ابي دهبل الجمحيّ الشّاعر » و « جمهرة نسب قريش » چيزى به دست نيامده است . خطيب بغدادى در تاريخ بغداد آورده است : زبير بن بكّار به منصب قضاء مكّه منصوب شد ، وارد بغداد شد و در آنجا حديث كرد » . از اخبار و تاريخ ، برمىآيد كه او با محمّد بن عبد اللّه بن طاهر در ارتباط بوده است . ( ر . ك : مقدمه‌ى جمهرة نسب قريش ، محمود محمّد شاكر ) . 124 - أبو سمط بن جون اموى احتمالا ، او همان ابو سمط ، مروان بن ابى جنوب يا ( جون ) است كه در فهرست ابن نديم آمده است . و ديوان شعرش حدود يكصد و پنجاه ورق بوده است . 125 - ابن ابى شوارب عبشمىّ احمد بن عبد اللّه اموى ، معروف به ابن ابى شوارب ، وى از زمان متوكّل تا زمان مقتدر ، قاضى بغداد بود . او در سال 317 هجرى از دنيا رفت . بنى ابى شوارب در بغداد ، خاندان مشهورى هستند . ( ر . ك : الكنى و الألقاب ) . 126 - صفّين محلّى است در نزديكى رقّه در ساحل غربى فرات ، و بعضى گفته‌اند : بين رقّه و بالس است . بعضى ديگر گفته‌اند ، موضع صفّين بالاتر از بالس است كه در غرب فرات واقع شده است رقّه هم در شرق فرات كمى پايين‌تر از محاذات بالس قرار دارد .